Czempionaty źrebiąt pod matkami w Popielnie zaczęliśmy organizować w 2021 r. Zastąpiły one przeglądy stada hodowlanego oraz źrebiąt, tradycyjnie organizowane w drugi dzień Weekendu z Konikiem Polskim, którego inicjatorem i pomysłodawcą jest prof. Zbigniew Jaworski. Razem z Adamem Domżałą, dyrektorem biura Warm.-Maz. Związku Hodowców w Olsztynie pomyśleliśmy, że warto byłoby rozszerzyć przegląd źrebiąt o konie hodowców terenowych, których w województwie warmińsko-mazurskim nie brakuje. Wystawy i przeglądy są ważnym elementem hodowli, ponieważ pozwalają na porównanie koni będących w stawce, co pozwala na bardziej obiektywne spojrzenie, niż podczas oceny pojedynczego źrebięcia. Ocena źrebaków jest dość trudna, ponieważ podczas czempionatu musimy porównać i ocenić źrebięta w różnym wieku, np. 2- i 5-miesięczne. Mamy satysfakcję, że źrebięta, które kilka lat temu zajęły czołowe lokaty podczas czempionatu, dziś uzyskują wysokie oceny bonitacyjne podczas licencji i pokazują swoje walory użytkowe. Przykładem niech będzie 3-letnia klacz Hrabianka (Tacyt – Horosza/Lord), hod. Sławomira Walczuka, która w 2023 r. zajęła II lokatę podczas czempionatu, natomiast kilka dni temu podczas licencji uzyskała 82 pkt. bonitacyjne i uzyskała najwięcej punktów podczas wierzchowej próby użytkowości (w stawce 15 koni), uzyskując ocenę wybitną.
W tym roku komisja w składzie: Zbigniew Jaworski, Adam Domżała i Marta Siemieniuch-Tartanus oceniła 16 źrebiąt, 10 hodowli Stacji Badawczej w Popielnie, należącej do In Life Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie, oraz 6 hodowców terenowych. Najdalszą drogę do Popielna, bo aż z Podkarpacia, pokonał p. Mateusz Dąbek, który wystawił 2 źrebaki.
Podczas wystawy źrebiąt ocenie podlegają 4 cechy w skali 10-punktowej: typ, budowa (pokrój), ruch (stęp+kłus), zdrowie i rozwój. Ocena indywidualna jest średnią z ocen cząstkowych za poszczególne cechy od każdego z trzech sędziów. Czempiona i wiceczempiona wybiera się spośród trzech najwyżej ocenionych koni.
Czempionem I Krajowej Wystawy Źrebiąt pod matkami w Popielnie został og. DIONIZOS P (Grekos D – Dymówka P/Hebron P), hod. Stacja Badawcza w Popielnie. Niespełna 2-miesięczny ogierek otrzymał najwyższą średnią ocenę za typ (9,2 pkt), pokrój (8,5), otrzymując łączną ocenę 8,8 pkt.
I wiceczempionem został og. HABAŹ M (Hanysiek – Helia M/Nokiopi M), hod. Sławomira Niedbalskiego z Majdanu. Ponad 5-miesięczny dobrze rozwinięty ogierek otrzymał wysokie oceny za pokrój (8,33 pkt), ruch (8,33) oraz zdrowie i rozwój (9,17), łącznie uzyskując 8,7 pkt.
II wiceczempionem został og. JESION P (Batial P – Jeżyna P/Brego), hod. Stacji Badawczej w Popielnie. Matka tego niespełna 5-miesięcznego ogierka jest bardzo wysoko zbonitowana (84 pkt.), a ogier uzyskał wysoką ocenę za typ (9,0), pokrój (8,33), ruch (8,33) i zdrowie i rozwój (9,17).
Komisja jednomyślnie przyznała trzem najwyżej ocenionym źrebiętom poszczególne lokaty. Mamy nadzieję zobaczyć te koniki w przyszłości, podczas wpisu do ksiąg, prób użytkowości i zawodów jeździeckich. Dziękujemy hodowcom za udział w wystawie, trud włożony w przygotowanie i zaprezentowanie koni. Słowa uznania i podziękowania składamy Dyrekcji i Pracownikom Stacji Badawczej w Popielnie za przygotowanie imprezy i dobrą atmosferę.
Po zakończeniu oceny uczestniczyliśmy w seminarium, podczas którego p. Roman Kalski, prowadzący hodowlę w PTOP, przedstawił zagadnienia dotyczące zmieniającej się liczby klaczy w poszczególnych liniach genealogicznych oraz sytuacji związanej z nakładaniem się haplotypów w tych liniach. Badania nad haplotypami nadal trwają i są prowadzone przez Laboratorium Badania Markerów Genetycznych u Koni w Poznaniu. Obecność zróżnicowanych haplotypów pozwala spojrzeć na nowo na zabiegi ochronne w poszczególnych liniach genealogicznych (rodowodowych) i jest narzędziem służącym do ochrony zasobów genetycznych. Następnie p. Aleksandra Szymborska, prowadząca hodowlę w Popielnie, przedstawiła aktualny stan hodowli rezerwatowej. Obecnie w rezerwacie znajdują się 4 tabuny prowadzone przez ogiery: Namur P (Osowiec – Nipa/Nacios), ur. 2007 r. – 3 klacze + ogierek remontowy; Lidyt P (Neron – Lorka P/Tytan), ur. 2018 r. – 5 klaczy; Turbacz P (Hawiak – Turza/Nacios), ur. 2019 r. – 8 klaczy; Odys P (Tytan – Osowa/Nacios), ur. 2020 r. – 4 klacze. Łącznie w grupie rezerwatowej znajduje się 25 koni plus tegoroczne źrebięta.