W ten radosny czas zbliżającej się Wielkiej Nocy, Zarząd Związku Hodowców Koników Polskich Hodowcom i Sympatykom koników polskich oraz wszystkim 'Koniarzom’ składa wielkanocne życzenia. Niech będzie to czas spokoju, radości, odpoczynku, refleksji i wytchnienia dla nas wszystkich. A w Śmigus-Dyngus życzymy koniecznej i nieodłącznej w naszej tradycji kąpieli!
Zarząd Związku Koników Polskich
W siedzibie PZHK w Warszawie w dniu 26 marca br. odbyło się spotkanie Komisji Księgi Stadnej. Komisja wyznaczyła sędziów na próby użytkowości, które odbędą się w 2026 r. Terminarz prób znajduje się w zakładce Kalendarz imprez. Wyznaczone zostały trzy miejsca, w których odbędą się licencje dla młodych ogierów: w miejscowości Bardzlino (zachodniopomorskie), w SO Sieraków podczas Tarpaniady (28.08.) i w Stacji Badawczej IRZiBŻ PAN Popielno (4.09.). Osoby, które chcą przeprowadzić próby dzielności na swoim terenie proszone są o przesłanie wniosku (najlepiej poprzez OZHK/WZHK) do Komisji Księgi Stadnej. Przypominamy, że w próbie musi wziąć udział minimum 5 koni.
Na wniosek hodowców zostały nadane kolejne przydomki. Uaktualnioną listę wkrótce zamieścimy na stronie.
Dalsza część spotkania poświęcona była aktualnej reprezentacji klaczy i ogierów w liniach genealogicznych. Obecnie najmniej reprezentowaną linią żeńską jest Ponętna. Liczebność przedstawicielek linii Bony zwiększyła się, głównie dzięki wysiłkom hodowców Joannie i Grzegorza Chyłków ze Stadniny Izery oraz hodowli PAN w Popielnie. W przypadku linii męskich najmniej liczną progeniturę reprezentuje linia og. Myszak. Wg Bazy Koni PZHK w 2025 r. było to 25 sztuk, co stanowi 8,9% pogłowia ogierów. Przedstawicieli linii og. Glejt I było 29 sztuk (10,4% pogłowia ogierów). Artykuł dotyczący aktualnej sytuacji w liniach genealogicznych, autorstwa prof. Zbigniewa Jaworskiego i Patrycji Wojciechowskiej, ukaże się w najbliższym numerze Hodowcy i Jeźdźca.
Poruszona została kwestia istniejących rozbieżności pomiędzy liniami genealogicznymi, a genetycznymi. W świetle obecnych badań jest to temat bardzo aktualny, jednak należy zdawać sobie sprawę, że sytuacja w naszej rasie nie odbiega znacząco od sytuacji w innych rasach koni, w których również dochodziło do sporadycznych zamian z różnych przyczyn. KKS podjęła decyzję o dalszym bazowaniu na liniach genealogicznych (rodowodowych) podczas działań mających na celu realizację programu hodowlanego lub wprowadzania ewentualnych zmian do niego.
W dniu 18 marca br. zarząd ZHKP odbył spotkanie w trybie on-line. Celem spotkania było omówienie spraw finansowych Związku. Spotkanie dotyczyło głównie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok 2025, po uzyskaniu pozytywnej oceny Komisji Rewizyjnej w kwestii działalności finansowej zarządu. Zarząd rozmawiał również o projekcie złożonym w trybie konkursowym do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, w celu dofinansowanie szkoleń dla hodowców oraz o kolejnym projekcie, który planujemy złożyć, dotyczącym wydania albumu ze zdjęciami koników polskich autorstwa pani Katarzyny Okrzesik-Mikołajek.
Podczas posiedzenia przyjęliśmy do naszego grona panią Kingę Jakubowską-Szymańską, która prowadzi od niedawna hodowlę rezerwatową koników polskich w Nadleśnictwie Kliniska. Życzymy powodzenia w pracy hodowlanej i witamy w gronie hodowców koników polskich!
Prof. dr hab. Marian Kaproń – wspomnienie
Pogrzeby w naszej kulturze należą do smutnych uroczystości, ale do tych nieuniknionych. Ostatnią taką uroczystością dla środowiska koniarzy był pogrzeb Profesora Mariana Kapronia, jaki miał miejsce w dniu 3 marca 2026 roku, na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie. Profesor Marian Kaproń to wybitny hipolog, wykładowca akademicki, wychowawca wielu roczników studentów, promotor prac dyplomowych i prac doktorskich. Autor kilku książek oraz kilkuset artykułów naukowych i popularno-naukowych, jak również ekspertyz i programów hodowlanych, tematycznie związanych z końmi. Dla hodowców i miłośników koników polskich to również nasz Kolega, który był jednym ze współzałożycieli naszego Związku. Brał udział w zebraniu założycielskim Sekcji Hodowców Koników Polskich, jakie odbyło się 26.10.1998 roku w Jastrzębcu. Podczas tego zebrania został wybrany do Zarządu, gdzie pełnił funkcję wiceprezesa. Był nim również podczas drugiej kadencji Zarządu, tj. do roku 2006. Brał czynny udział w opracowywaniu pierwszej wersji „Programu hodowli zachowawczej koników polskich”, jaka została zatwierdzona przez Ministra Rolnictwa w 1999 roku. Był głównym współautorem opracowanego w 1985 roku „Projektu programu hodowli koników polskich”, jaki powstał w ramach dużego projektu badawczego, obejmującego także inne rasy, koordynowanego przez prof. Ewalda Sasimowskiego. W 1999 roku został powołany przez Zarząd Główny PZHK do Komisji Księgi Stadnej Koni Rasy Konik Polski, w skład której wchodził do 2012 roku. Wielokrotnie, na naszych konikowych imprezach hodowlanych, m.in. w Sierakowie na Tarpaniadzie, czy w Zwierzyńcu, pełnił funkcję sędziego komisji oceny podczas wystaw, bądź przy wpisie ogierów i klaczy do księgi. Profesor Marian Kaproń, absolwent studiów zootechnicznych ówczesnej Akademii Rolniczej w Lublinie, zawodowo najdłużej związany był ze swoją macierzystą uczelnią, a przez ostatnie kilkanaście lat, przed odejściem na emeryturę, z Uniwersytetem Przyrodniczo-Humanistycznym w Siedlcach. Jego zainteresowania badawcze związane były głównie z konikami polskimi, ale także w dużej części z polskim koniem szlachetnym półkrwi (był współautorem programu hodowlanego tej rasy) i koni pełnej krwi angielskiej. Jego tak duże zainteresowanie konikami polskimi związane było również z tym, iż od 1992 do 2008 roku prowadził, jako kierownik Katedry Hodowli i Użytkowania Koni UP w Lublinie, nadzór naukowy nad hodowlą koników polskich w RPN Zwierzyniec. W latach 1992 – 2020 był także członkiem Rady Naukowej Parku. Większość projektów badawczych, jakie koordynował, dotyczyła populacji koników polskich w RPN Zwierzyniec, praktycznie od momentu powstania tej hodowli, tj. 1982 roku. Ich zakres obejmował aklimatyzację i bytowanie w warunkach rezerwatowych, behawior, wzrost i rozwój oraz różne formy ich użytkowania. W środowisku naukowym postrzegany był jako wybitny naukowiec, o bardzo wszechstronnej wiedzy, nie tylko hipologicznej, posługujący się piękną polszczyzną, także tą mówioną, którego z przyjemnością czytaliśmy i słuchaliśmy. Powszechnie lubiany, znany z ciętego dowcipu (ale bez złośliwości), a ze wspólnych imprez ogniskowych, jako doskonały gawędziarz, a przy tym jako osoba śpiewająca końskie piosenki, obdarzona wspaniałym głosem.
Profesorze Marianie, Drogi Kolego, będzie nam Ciebie brakowało.
Szanowni Państwo,
zarząd ZHKP złożył w lutym br. wniosek do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o udzielenie bezzwrotnej pomocy finansowej na przedsięwzięcie pod nazwą: Szkolenie dla hodowców i użytkowników koników polskich z zakresu przygotowania koni do wpisu do ksiąg stadnych, polowych prób użytkowości, pokazów i wystaw. W ramach dofinansowanie proponujemy zorganizowanie dwóch stacjonarnych 2-dniowych szkoleń dla hodowców w dużych ośrodkach hodowlanych koników (Stacja Badawcza PAN w Popielnie i Stadnina Koni Dobrzyniewo) oraz przygotowania szkolenia w wersji elektronicznej. Ramowy plan szkoleń zakłada: pracę z młodym koniem od podstaw i lonżowanie; zaznajamianie konia ze sprzętem; zasady przyuczania konia do pracy pod siodłem i w zaprzęgu; pracę nad impulsem, ruchem do przodu, przepuszczalnością młodego konia pod siodłem; etapy przyuczania konia do pracy w zaprzęgu; posłuszeństwo. Zajęcia praktyczne będą przeprowadzone przez specjalistów w danej branży. Dodatkowo planujemy zajęcia teoretyczne prowadzone przez pracowników okręgowych/wojewódzkich związków hodowców koni i przedstawicieli Komisji Księgi Stadnej Koników Polskich dotyczące zasad przeprowadzania prób polowych; elementów, które są oceniane podczas próby; wskaźników fizjologicznych i przyczyn, które prowadzą do ich zaburzeń. Uczestnicy dowiedzą się również, jak prawidłowo dopasować uprząż i rząd oraz w jaki sposób prawidłowo zaprezentować konia na płycie w stój oraz w ruchu stępem i kłusem. Planujemy również nagranie jednego ze szkoleń i udostępnienie go hodowcom w wersji on-line.
W dwudniowym szkoleniu (po uzyskaniu dofinansowania na jego organizację) mogą wziąć udział osoby będące członkami ZHKP z opłaconą składką. Ilość miejsc jest ograniczona do 20 na jedno szkolenie. Noclegi i wyżywienie uczestnicy organizują we własnym zakresie. Szkolenia w Popielnie i Dobrzyniewie były zaplanowane w okresie maj-czerwiec br., ale z przyczyn od nas niezależnych nie wiemy czy terminy rozpatrzenia wniosku przez KOWR pozwolą na przeprowadzenie szkoleń w tym okresie. Szkolenie w Popielnie miało zostać przeprowadzone 1-2 maja. Proponujemy osobom zainteresowanym uczestnictwem przesyłanie zgłoszeń drogą mailową na adres marta.siemieniuch@gmail.com (szkolenie w Popielnie) lub konie@skdobrzyniewo.pl (szkolenie w Dobrzyniewie). O przyjęciu decyduje kolejność zgłoszeń.
Ponieważ KOWR wymaga podania czy uczestnicy szkolenia ubiegają się o pomoc de minimis i mogą odliczać VAT, prosimy przed wysłaniem zgłoszenia o zapoznanie się z poniższą informacją na ten temat i dołączenie do zgłoszenia wypełnionego i podpisanego formularza odnośnie pomocy de minimis.
☐ Wnioskodawca nie ma prawnej możliwości odzyskania lub odliczenia poniesionego ostatecznie kosztu podatku VAT w związku z realizacją przedsięwzięcia i wnioskuje
o rozliczenie bezzwrotnej pomocy finansowej według kwalifikowanych kosztów przedsięwzięcia brutto tj. wraz z podatkiem VAT naliczonym.
☐ Wnioskodawca ma prawną możliwości odzyskania lub odliczenia poniesionego ostatecznie kosztu podatku VAT w związku z realizacją przedsięwzięcia w całości lub części i wnioskuje o rozliczenie bezzwrotnej pomocy finansowej według kwalifikowanych kosztów przedsięwzięcia netto tj. bez podatku VAT naliczonego
w takiej części w jakiej będzie mu przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego.
2. Pomocy de minimis (zaznaczyć właściwe):
☐ Wnioskodawca ubiega się o bezzwrotną pomoc finansową udzielaną na zasadach pomocy de minimis zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2831
z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 2023/2831 z 15.12.2023) w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu unijnego prawa konkurencji, tzn. świadczy usługi lub oferuje towary na rynku lub jeżeli takiej działalności nie prowadzi to planowane przedsięwzięcie związane jest
z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu unijnego prawa konkurencji.
☐ Wnioskodawca ubiega się o bezzwrotną pomoc finansową udzielaną na zasadach pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie zgodnie
z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r.
w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9,
z późn. zm.) w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu unijnego prawa konkurencji, tzn. świadczy usługi lub oferuje towary na rynku lub jeżeli takiej działalności nie prowadzi to planowane przedsięwzięcie związane jest z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu unijnego prawa konkurencji.
☐ Wnioskodawca ubiega się o bezzwrotną pomoc finansową niestanowiącą pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Wnioskodawca nie prowadzi działalności wytwórczej
w rolnictwie oraz nie prowadzi działalności gospodarczej, do której mają zastosowanie reguły konkurencji określone w przepisach części trzeciej tytułu VII rozdziału 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wnioskowana bezzwrotna pomoc finansowa będzie stanowić finansowanie wyłącznie działalności niegospodarczej Wnioskodawcy.
W przypadku, gdy Wnioskodawca ubiega się o bezzwrotną pomoc finansową
w ramach pomocy de minimis:
☐ „Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis”, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. z 2024 r. poz. 40 i 1206),
☐ wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie, jaką Wnioskodawca otrzymał w okresie 3 lat, a w przypadku pomocy de minimis w rybołówstwie w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w ciągu
2 poprzedzających go lat, albo
☐ oświadczenie Wnioskodawcy o wielkości otrzymanej pomocy de minimis i de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie lub nieotrzymaniu takiej pomocy.
Wzór oświadczenia o pomocy de minimis znajduje się w linku poniżej. Prosimy o wypełnienie i odesłanie wraz ze zgłoszeniem na jeden z dwóch adresów e-mail:
https://www.gov.pl/attachment/d777759f-ac9a-4925-b0b3-1f5a8a7d2aea
Drogie Panie Hodowczynie, Właścicielki, Posiadaczki, Trenerki, Miłośniczki koników,
Z okazji Dnia Kobiet zarząd ZHKP składa Wam życzenia wielu dobrych chwil, spokoju, relaksu, czasu bez zamartwiania się i niepokoju, czasu w którym poczujecie się docenione i spełnione, bez poczucia że Wasze wysiłki poszły na marne. Życzymy Wam, abyście każdego dnia znalazły moment na małe podsumowanie i z zadowoleniem mogły powiedzieć, że to był dobry dzień.
Zarząd Związku Hodowców Koników Polskich
Autorką zdjęcia z konikami jest Michaela Švajdová
Związek Hodowców Koników Polskich będzie uczestniczył w XX Konferencji z cyklu „AKTYWNE METODY OCHRONY PRZYRODY W ZRÓWNOWAŻONYM LEŚNICTWIE”, która odbędzie się 25-26 marca 2026 r. w Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie. Hasło przewodnie tegorocznej konferencji brzmi: „Ratujmy, co się da, czyli co robimy dla ginących gatunków zwierząt, roślin i grzybów?”
Organizatorem konferencji jest Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, a partnerem wydarzenia – Lasy Państwowe.
Pani Magdalena Domańska wygłosi prezentację pt.: „Wykorzystanie koników polskich w czynnej ochronie przyrody”. Wystąpienie będzie poświęcone roli koni, jako narzędzia czynnej ochrony przyrody na przykładzie rezerwatu przyrody Jezioro Siedmiu Wysp (Nadleśnictwo Borki, RDLP Białystok). Od 35 lat prowadzony jest tam wypas koników polskich w ramach hodowli rezerwatowej. Zwierzęta te skutecznie przeciwdziałają zarastaniu łąk poprzez selektywne zgryzanie roślinności, wydeptywanie oraz przenoszenie diaspor roślin, kształtując mozaikową strukturę siedlisk.
Utrzymywanie otwartych przestrzeni ma kluczowe znaczenie dla gatunków ptaków wodno-błotnych związanych z terenami otwartymi. Wypas koni został wpisany w program zadań ochronnych rezerwatu jako stały element działań ochronnych.
Ze szczegółami wydarzenia można zapoznać się, klikając w zamieszczony poniżej link:
Szanowni Państwo,
spotkanie Komisji Księgi Stadnej zaplanowane jest na dzień 26 marca br. Uprzejmie przypominamy, że przydomki hodowlane zatwierdza KKS, więc jeśli ktoś z Państwa chciałby posługiwać się przydomkiem prosimy o przesłanie pisma z taką prośbą do Komisji.
Komisja zatwierdza również terminy polowych prób użytkowości i wyznacza sędziego, który będzie obecny podczas próby. Dlatego prosimy o składanie wniosków o zatwierdzenie prób, poprzez OZHK na terenie którego ma odbyć się próba, do dnia 25.03.2026 r.
Przypominamy, że Zarząd ZHKP może udzielić wsparcia hodowcom prywatnym będącym członkom związku, organizującym duże próby użytkowości (w których wystartuje minimum 15 koni, bez względu na liczbę koni zgłoszonych do próby), w postaci pokrycia kosztów faktury za udział ratownika medycznego do kwoty 150 zł/h). Szczegółowych informacji na ten temat udziela Prezes ZHKP Marta Siemieniuch-Tartanus (marta.siemieniuch@gmail.com lub 604 199 422).
26 lutego 2026 r. odszedł prof. dr hab. Marian Kaproń, były Prodziekan Wydziału Zootechnicznego oraz wieloletni Pracownik Katedry Hodowli i Użytkowania Koni Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Od roku 2009 został Pracownikiem Katedry Genetyki i Hodowli Koni Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, mimo to osoba Profesora była głównie kojarzona z Uniwersytetem Przyrodniczym w Lublinie. Był wieloletnim członkiem Rady Naukowej Roztoczańskiego Parku Narodowego, w której sprawował opiekę nad hodowlą rezerwatową koników polskich i uczestniczył w przeglądach hodowlanych w OHZ. Profesor zainicjował i prowadził nadzór nad ostoją koni biłgorajskich w Krajobrazowym Parku “Lasy Janowskie”. Wynikiem pasji do koni w typie prymitywnym było powstanie wielu prac naukowych oraz popularno-naukowych dotyczących aklimatyzacji tych koni do warunków naturalnych, behawioru oraz użytkowości.
Składamy wyrazy współczucia Najbliższym…
W dniu 2. lutego 2026 r. odbyło się spotkanie zarządu ZHKP z pracownikami Instytutu Zootechniki-PIB w Balicach, zaangażowanymi w koordynowanie i współtworzenie Programu Ochrony Zasobów Genetycznych. Zostaliśmy powitani przez Dyrektora IZ-PIB, dr inż. Tomasza Jacka, który życzył nam owocnych obrad i wypracowania wspólnego stanowiska. Z ramienia Instytutu w spotkaniu uczestniczyli: Prof. dr hab. Sylwester Świątkiewicz-zastępca Dyrektora ds. Nauki, mgr inż. Lucyna Bobak (koordynator POZG), dr inż. Agnieszka Chełmińska, dr Agnieszka Bieniek, mgr inż. Aleksandra Błaszczak, dr Agata Piestrzyńska-Kajtoch.
Spotkanie rozpoczęła mgr Bobak prezentacją dotyczącą aktualnej sytuacji koników polskich w kontekście POZG. Następnie mgr Roman Kalski, w imieniu zarządu, przedstawił prezentację dotyczącą Zróżnicowania rodowodowego i genetycznego klaczy konika polskiego w kontekście realizacji Programu Ochrony Zasobów Genetycznych. W prezentacji wykorzystano następujące źródła:
Kokosza A. (2021): „Genetyczne zróżnicowanie i charakterystyka zootechniczna populacji koników polskich”; praca magisterska wykonana pod kier. Z. Jaworskiego;
Wykaz klaczy konika polskiego biorących udział w POZG w latach 2020, 2024 i 2025 – dane IZ PIB Balice;
Baza koni PZHK / Patrycja Wojciechowska-opiekun ZHKP z ramienia Polskiego Związku Hodowców Koni;
Wyniki badań genetycznych haplotypów mtDNA oraz kontrola pochodzenia wykonane przez dr hab. Jakuba Cieślaka i dr inż. Mariusza Maćkowskiego z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oraz prof. dr hab. Katarzynę Ropkę-Molik i dr Agnieszkę Bieniek z Instytutu Zootechniki PIB Balice;
Księgi Stadne Koni Rasy Konik Polski. Tom: I-IX;
Jaworski Z. (1997): Tablice Genealogiczne Koników Polskich.
Obecnie w hodowli funkcjonuje 16 linii żeńskich i 6 męskich. Spośród 16 linii rodowodowych część jest bardzo słabo reprezentowana. Łącznie 9 najrzadszych linii, to mniej niż jedna najliczniejsza (Bona + Geneza + Ponętna + Misia + Białka + Popielica + Dzina + Tygryska + Wola < Tarpanka). Średnia dla 16 linii wynosi 6,25% – aż 10 linii jej nie przekracza. Z zestawienia klaczy objętych POZG w 2025 roku wynika, że najmniej liczną linią z 16 oficjalnie funkcjonujących jest Ponętna (11 szt.), Geneza (15), Bona (16), Misia II (29), Białka (30), Popielica (41), Tygryska (41), Dzina I (48), Wola (52), Tunguska (77), Urszulka (89), Karolka (132), Zaza (183), Liliputka I (188), Traszka (245), Tarpanka I (268). Bardzo duże zróżnicowanie osobników reprezentujących poszczególne linie rodowodowe, niesie ze sobą konieczność czynnej ochrony linii najrzadszych, być może poprzez dywersyfikację wysokości dopłat dla poszczególnych reprezentantek, bądź ograniczenie wprowadzania do POZG klaczy z linii nadreprezentowanych. Sytuacja komplikuje się, jeśli spojrzymy na wyniki badań mitochondrialnego DNA i haplotypy poszczególnych klaczy, ponieważ haplotypy nie zawsze odpowiadają liniom rodowodowym. W przypadku przedstawicielek nadreprezentowanych linii, zaproponowano możliwość wprowadzania do programu klaczy, które są nosicielkami nietypowego rzadkiego haplotypu mtDNA tj.: PPH14, PPH18, PPH19, PPH20 i PPH21.
Zarząd zaproponował również zniesienie i/lub ograniczenie części restrykcji hodowlanych wprowadzonych do POZG w 2023 r. związanych z pkt. 10. Zasady organizacji i realizacji Programu Ochrony Zasobów Genetycznych.
Następnie wysłuchaliśmy prezentacji dr Agnieszki Bieniek, na temat wykorzystania technik biologii molekularnej do oznaczania poszczególnych genotypów oraz możliwości wykorzystania do tego celu mtDNA vs. mikrosatelitarnego DNA. Obecnie przypisanie potomstwa do danej pary rodziców (potwierdzenie pochodzenia), odbywa się na podstawie badania mikrosatelitarnego DNA, które daje ogromną, niemal 100% precyzję, a prawdopodobieństwo pomyłki jest ocenione w promilach. Niestety, w odniesieniu do mtDNA nie mamy na razie aż tak daleko potwierdzonego prawdopodobieństwa, dlatego, zdaniem dr Bieniek, nie jest to technika na której powinniśmy się opierać podczas kwalifikowania klaczy do poszczególnych linii. Z tego względu zalecane jest dalsze opieranie się na liniach rodowodowych oraz stosowanie satDNA do potwierdzenia pochodzenia.
W drugiej części spotkania rozmawialiśmy o obecnej i przyszłej formie POZG oraz możliwości dalszego wsparcia finansowego dla hodowców koników polskich. Od wprowadzenia POZG dla klaczy Kn, populacja systematycznie wzrastała do 2022 r. Od 2023 r. liczba klaczy uczestniczących w programie oraz liczba stad odnotowuje spadek, głównie za sprawą odchodzenia z POZG dużych hodowców. Przyczyną tego stanu jest zarówno zaostrzenie wymagań dla hodowców uczestniczących w programie, jak również trudna sytuacja ekonomiczna, brak możliwości zbytu koników oraz wprowadzenie ustawy z 6.11.2022 r.
Dyskutowaliśmy o możliwości złagodzenia obostrzeń zawartych w pkc. 10 Zasady organizacji i realizacji Programu ochrony, w szczególności ppkt: 3, 4, (ppkt. 5 został zmieniony zarządzeniem Dyrektora IZ-PIB w Balicach nr 12/2025 z dn. 28 marca 2025 r.), oraz możliwości wprowadzenia 2-tygodniowego okresu przejściowego w celu umożliwienia hodowcom wprowadzenia do programu klaczy/ogierów, które u poprzedniego właściciela kończą zobowiązanie. Zmiany konieczne są na szczeblu krajowym i dyskusja będzie dotyczyła możliwości wprowadzenia ich do rozporządzenia od 2028 r.
Pani mgr Bobak zaproponowała na chwilę obecną zniesienie wymogu urodzenia przez klacz pierwszego źrebaka w ciągu 2 pierwszych lat trwania programu, a wprowadzenie zapisu o konieczności uzyskania dwóch źrebaków w ciągu pięciu lat.
Będziemy również dalej rozmawiać na temat ujednolicenia zapisu w programie hodowlanym i POZG dotyczącym ostatecznego wieku klaczy, w którym musi przystąpić do próby użytkowości. Obecnie klacz wprowadzana do POZG musi mieć zdaną próbę użytkowości.
Mamy poczucie, że spotkanie w Balicach otwiera nową drogę współpracy pomiędzy Związkiem Hodowców Koników Polskich a Przedstawicielami Instytutu Zootechniki PIB. Podczas rozmów reprezentujemy zarówno interesy Państwa, Hodowców i Posiadaczy koników polskich, ale także działamy dla dobra koników jako rasy. Prosimy o cierpliwość i uwzględnienie faktu, że zmiany w programach hodowlanych koni wszystkich ras odbywają się poprzez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Natomiast zmiany w Programach Ochrony Zasobów Genetycznych wymagają pogłębionej dyskusji, a najlepszym momentem na ich wprowadzenie jest rozpoczęcie nowych założeń Planu Strategicznego dla WPR na kolejne lata. Należy również pamiętać, że zmiany w POZG, które znacząco wpływają na realizację programu, muszą zostać opublikowane co najmniej z rocznym wyprzedzeniem.
